Bệnh Dại là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi rút Dại gây ra, bệnh lây truyền từ động vật sang người qua vết cắn, vết thương, vết cào, liếm của động vật. Nguồn bệnh chủ yếu là chó (trên 90%), mèo nuôi và động vật hoang dã như chó sói, chó hoang, chồn, cầy, cáo và một số loài động vật có vú khác.
Thời gian ủ bệnh ở động vật có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tháng, có thể lâu hơn, phụ thuộc vào sức khoẻ, tình trạng nặng, nhẹ của vết cắn, vị trí vết cắn càng nặng và gần thần kinh trung ương thì thời gian ủ bệnh càng ngắn. Cho đến nay bệnh Dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, người bị bệnh Dại gần như tử vong 100%. Bệnh Dại nguy hiểm nhưng đã có vắc xin phòng và người dân hoàn toàn có thể phòng tránh được bệnh Dại.
Triệu chứng bệnh:
Đối với chó: Chó mắc bệnh Dại thường xảy ra ở hai thể:
- Thể điên cuồng:Chó dại lên cơn dữ dội, hàm trễ, mắt đỏ ngầu, mất kiểm soát, chảy dãi, sùi bọt mép trắng như xà phòng, chạy như điên lao vào mọi người kể cả chủ cắn xé. Chó sợ gió, sợ nước, bỏ nhà đi lung tung; chó gầy rất nhanh rồi chuyển sang bại liệt và chết.
- Thể bại liệt: Chó thể hiện các trạng thái bất thường: Buồn bã, ngơ ngác, bồn chồn, ăn ít hay bỏ ăn. Sau đó lặng lẽ chui vào xó tối nằm lì - gọi là thể dại “câm” hay thể dại “im lặng”. Vài ngày sau đó chó bị liệt chân, liệt hàm (hàm trễ), lưỡi thè ra, nước dãi chảy tự do và không cắn được, chó gầy sút nhanh, nằm một chỗ rồi chết.
Đối với mèo:
Khi mèo mắc bệnh, thường có biểu hiện núp mình vào chỗ vắng, bóng tối, hay kêu, bồn chồn, không nằm yên một chỗ, khi người chạm vào thì cắn hoặc cào rất mạnh.
Để chủ động phòng chống bệnh dại, người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:
1. Tại các hộ dân có nuôi chó, mèo phải khai báo với ban quản lý bản, UBND xã để lập sổ quản lý chó, mèo nuôi. Phải xích hoặc nhốt chó trong chuồng nuôi, không được thả rông. Khi cho chó ra ngoài, nơi công cộng phải có dây xích, rọ mõm và có người dắt.
- Thực hiện tiêm vắc xin dại hàng năm và có giấy chứng nhận tiêm phòng cho chó, mèo nuôi.
2. Thường xuyên vệ sinh sạch sẽ chuồng nuôi nhốt chó, mèo; thực hiện tiêm phòng bệnh Dại cho chó mèo theo quy định. Trước khi tiêm phòng, người nuôi cần phải đăng ký với ban quan lý bản, đồng thời bắt giữ chó, mèo để hỗ trợ nhân viên thú y thực hiện tiêm phòng được thuận lợi. Sau khi tiêm phòng cần xích, nhốt và theo dõi tình trạng sức khỏe của chó, mèo thấy có hiện tượng khác thường phải báo ngay với cán bộ thú y để được xử lý kịp thời.
3. Trường hợp nếu chó, mèo cào, cắn người, cần rửa ngay vết cắn bằng xà phòng đặc liên tục dưới vòi nước chảy 15 phút và đến ngay Trung tâm y tế gần nhất để được hướng dẫn các biện pháp xử lý. Tuyệt đối không được tự ý điều trị khi nghi bị chó dại cắn.
- Trường hợp không biết rõ nguồn gốc của con chó đã cắn người thì phải áp dụng ngay các biện pháp điều trị dự phòng cho người như bị chó dại cắn.
4. Khi phát hiện chó, mèo có những biểu hiện bất thường như bỏ ăn hoặc ăn ít, sốt cao, hung dữ khác thường, nghi mắc dại cắn người, phải nhốt cách ly để theo dõi, đồng thời báo cáo ngay với nhân viên Thú y xã, trưởng thôn để xác minh và áp dụng các biện pháp phòng, chống dịch kịp thời.
5. Không vận chuyển, giết mổ chó, mèo và các động vật nghi nhiễm Dại. Tiêu huỷ xác chó, mèo hoặc súc vật nghi chết vì bệnh Dại, tiêu độc môi trường chăn nuôi.
Các hành vi không chấp hành quy định tiêm phòng, làm phát sinh dịch bệnh nguy hiểm ở gia súc, gia cầm sẽ bị xử lý theo quy định của Luật thú y, Nghị định 90/2017/NĐ-CP (Được sửa đổi tại Nghị định 04/2020/NĐ-CP) về quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực thú y:
- Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Không tiêm phòng vắc xin phòng bệnh Dại cho động vật bắt buộc phải tiêm phòng;
b) Không đeo rọ mõm cho chó hoặc không xích giữ chó, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng.
- Hành vi để chó cắn chết người phụ thuộc vào ý thức chủ quan của chủ nuôi mà người này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo những tội danh khác nhau quy định trong Bộ Luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017: Tội giết người (Điều 123), Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe của người khác (Điều 134); Tội vô ý làm chết người (Điều 128)
Vì mục tiêu bảo vệ, chăm sóc sức khỏe của mỗi cá nhân, của người thân trong gia đình và của cộng đồng, đồng thời, bảo vệ đàn chó, mèo vật nuôi. Khi bị chó, mèo cắn mọi người hãy đừng chủ quan, đừng im lặng bỏ qua cơ hội vàng phòng, chống bệnh Dại, hãy chủ động thực hiện sơ cứu và nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để thăm khám và tiêm vắc-xin phòng, chống bệnh Dại để tự cứu mình và cứu người.
Các hộ có nuôi chó, mèo trên địa bàn xã Trung Thành hãy tích cực hưởng ứng việc tiêm vắc-xin phòng bệnh Dại cho vật nuôi hàng năm, để đảm bảo cho mỗi chúng ta và cộng đồng sống trong một môi trường an toàn với mục tiêu sức khỏe là trên hết./.